მედიაცია სამედიცინო დავებში
DOI:
https://doi.org/10.60131/adr.1.2025.11061საკვანძო სიტყვები:
სამედიცინო დავების მედიაცია, სამედიცინო გაუფრთხილებლობა, სამედიცინო დავა, პაციენტის ავტონომია, თერაპიული მართლმსაჯულება.ანოტაცია
სამედიცინო დავებში აბსოლუტური უფლებები, როგორებიცაა სიცოცხლე და ჯანმრთელობა, იკვეთება პროფესიულ პასუხისმგებლობასთან, ინსტიტუციურ ანგარიშვალდებულებასა და ჯანდაცვის სისტემების მიმართ საზოგადოების ნდობის საკითხებთან. ჩვეულებრივი სამოქალაქო დავებისგან განსხვავებით, ასეთი კონფლიქტები განსაკუთრებით მგრძნობიარე ბუნებისაა, რადგანაც შეეხება მოწყვლად პირებს, მათს ფიზიკურ და ფსიქოლოგიურ კეთილდღეობას, აგრეთვე ხასიათდება ძალაუფლებრივი და ინფორმაციული ასიმეტრიით მხარეებს შორის. მათი მნიშვნელობა სცდება ქონებრივი თუ არაქონებრივი მოთხოვნების გადაწყვეტას და მოიცავს სამედიცინო მომსახურების ხარისხის, ინსტიტუციური მექანიზმების ადეკვატურობისა და სისტემური გაუმჯობესების საჭიროების საკითხებს, რომელთა სრულფასოვანი განხილვა ტრადიციული სამართალწარმოების ფარგლებში ყოველთვის ვერ ხერხდება.
სამედიცინო დავების სპეციფიკის გათვალისწინებით, მედიაცია შეიძლება იყოს ისეთი მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს არა მხოლოდ დავის სამართლიან და ინფორმირებულ გადაწყვეტას, არამედ პაციენტის ავტონომიის რეალიზებასა და მოთხოვნების ფართო სპექტრის დამუშავებას, ჯანდაცვის პროფესიონალების რეპუტაციისა და პროფესიული ანგარიშვალდებულების შენარჩუნების პარალელურად. ამასთან, მედიაციას აქვს თერაპიული ფუნქცია ურთიერთობების აღდგენის კონტექსტში.
წინამდებარე ნაშრომის მიზანია შედარებით-სამართლებრივი ანალიზის საფუძველზე შეაფასოს მედიაციის როლი სამედიცინო დავებში, სხვადასხვა სამართლებრივი სისტემის ჩარჩოები, ეთიკური ასპექტები და პრაქტიკული პერსპექტივები.
წყაროები
1. The law of Georgia on “Mediation”, website, 27/09/2019.
2. Civil Procedure Code of Georgia, Parliamentary Gazette, 47-48, 31/12/1997.
3. Law of Georgia on “Health Care“, parliamentary gazette, 47-48, 31/12/1997.
4. The Law of Georgia on “Amendments to Certain Legislative Acts of Georgia“, website, 111228090, 28/12/2011.
5. Order No. 10-20o of 5 February 2013 of the Head of the Legal Entity of Public Law – Medical Mediation Service of the Ministry of Labour, Health and Social Affairs of Georgia, “on the Approval of the Regulation on the Medical Mediation Process”.
6. Explanatory Note to the Draft Law of Georgia on “Health Care”.
7. Explanatory Note to the Draft Law of Georgia on “Amendments to Certain Legislative Acts of Georgia”.
8. Directive 2008/52/EC of the European Parliament and of the Council of 21 May 2008 on Certain Aspects of Mediation in Civil and Commercial Matters [2008] OJ L 136/3.
9. Antich F., The Italian Model of Mediation: An Update, International Bar Association, 2021.
10. Barbot J., Parizot I., Winance M., No-fault Compensation for Victims of Medical Injuries. Ten years of Implementing the French model, Health Policy, Vol. 114 ( 2–3), 2014, 236.
11. Bichia M., Confidentiality of the Mediation Process and Ethical Dilemmas, Alternative Dispute Resolution - Yearbook 2023 (Bilingual Edition), 12 (1), 9 (in Georgian).
12. Chitashvili N., Bichia M., Barnabishvili G., Gatserelia Ak., Egnatashvili D., Kandashvili I. (ed.), Commentary on the Law of Georgia on Mediation, Tbilisi, 2024, 156 (in Georgian).
13. Chitashvili N., Fundamentals of the Mediation Ethics, Tbilisi, 2024, 60-61, 173 – 174, 279-294, 331 (in Georgian).
14. Dimitrov K, Miteva-Katrandzhieva T., Mediation in Healthcare: Enhancing Conflict Resolution Between Patients and Physicians Beyond the Courtroom, Cureus 16 (12), 2024, 1, 3, 4.
15. HOPE, Mediation in Healthcare, European Hospital and Healthcare Federation, December 2012, 4,5,7.
16. Indovina V., When Mandatory Mediation Meets the Adversarial Legal Culture of Lawyers: An Empirical Study in Italy, Harvard Negotiation Law Review, Vol.26, 2020, 70-71, 76.
17. Jigajinni M., Joseph C., Exploring Mediation Techniques for Resolving Private Healthcare Issues: An Overview, International Journal of Creative Research Thoughts, Vol.12, No.4, 2024, 305.
18. Johansson H., The Swedish system for compensation of patient injuries, Upsala Journal of Medical Sciences, Vol. 115, No. 2, 2010, 88.
19. Johnson S.W., Mediation as an Alternative Dispute Resolution Tool in Healthcare Malpractice, International Journal of Novel Research in Healthcare and Nursing, Vol.11, No.1, 2024, 270, 272.
20. Kandashvili I., Mediation, Mediation, An Effective Means of Dispute Resolution, (practical guide), Tbilisi, 2022, 87 (in Georgian).
21. Kass J. S., Rose R. V., Medical Malpractice Reform – Historical Approaches, Alternative Models, and Communication and Resolution Programs, American Medical Association Journal of Ethics, Vol. 18, No. 3, 2016, 300, 303 – 304.
22. Lee D.W.H., Lai P.B.S., The practice of mediation to resolve clinical, bioethical, and medical malpractice disputes, Hong Kong Medical Journal, Vol.21, No.6, 2015, 561-562.
23. Lindsey J., Doyle M., Wazynska-Finck K., Navigating Conflict: The Role of Mediation in Healthcare disputes, Clinical Ethics, Vol.19, No.1, 2024, 26, 30 - 31.
24. Lioupi O., Kostoulas P., Griva K., Billinis C., Tsiamis C., Applications of Medical Mediation: A Systematic Review of Its Role in Healthcare Dispute Resolution and Bioethical Decision-Making, Healthcare, Vol.13, 2025, 3235, 1, 2, 8, 10.
25. McClay C., Mediation in Medical Treatment: A More Effective Way to Manage Disputes, Catholic University Law Review, Vol.68, No.3, 2019, 526, 535, 546.
26. Morton H., Summary Medical Liability/Malpractice ADR and Screening Panels Statutes, National Conference of State Legislatures, 2021.
27. Munuera Gómez P., Armadans Tremolosa I., Health mediation as an alternative means of conflict resolution in the practice of medicine in turbulent times: An update, Medicina Clínica, Vol.162, 2024, 29, 30.
28. National Arbitration Forum, Mediating and Arbitrating Healthcare Disputes, 2005, 1, 2, 3, 10, 11.
29. National Health Service Resolution, Mediation in Healthcare Claims – an Evaluation, NHS Resolution, February 2020.
30. Šustek P., Holčapek T., Alternative Dispute Resolution in Medical Malpractice Disputes, Proceedings of the 22nd International Scientific Conference on Economic and Social Development “Legal Challenges of Modern World”, 2018, 235-237.
31. Sybblis S., Mediation in the Health Care System: Creative Problem Solving, Pepperdine Dispute Resolution Law Journal, Vol.6, No.3, 2006, 496, 498 - 499, 503, 505 - 506.
32. Tepler A., The Case for Using ADR In Medical Malpractice Disputes, New York University Annual Survey of American Law (forum), 2020, 7, 10 - 11.
33. Uznadze N., The Problematic Aspects of Compensation for Damage Caused by a Doctor’s Omission in Medical Law, Journal of Law, No.1, 2025, 190, 202 (in Georgian).
34. Uznadze N., Conceptual Models of Evaluative and Facilitative Mediation and Accompanying Ethical Challenges, Alternative Dispute Resolution - Yearbook 2024 (Bilingual Edition), 13 (1), 36 – 37 (in Georgian).
35. Halsey v Milton Keynes General NHS Trust [2004] EWCA Civ 576.
36. The NHS Constitution for England, as of August 17, 2023.
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
